Hoe begin je aan een boek?

Het moeilijkste en tegelijk meest belonende moment bij het illustreren van een boek is het zetten van de eerste lijn. Hoe anderen tewerk gaan weet ik niet, maar ik begin steeds bij het begin: de cover.

Hoe begin je aan een boek?

Alleen als de cover helemaal klaar is kan ik met de rest aan de slag. Voor mij biedt dit houvast. Het is de kapstok waaraan de andere illustraties hangen, de smoel van het boek.

Het formaat van je boek

Ik hou van de afbakeningen die het illustreren van boeken met zich meebrengt, daarom bepaal ik graag eerst het formaat.

Dit gebeurt zorgvuldig, door andere boeken te bekijken, te wegen, te voelen. Door in karton de verschillende opties op ware grootte uit te knippen en te luisteren naar mijn buik. Zo wou ik Nooit is voor altijd lang en bijna benauwend smal hebben, het verhaal reikt naar de hemel. Het Weerjongetje moest eerder een vierkant zijn. Zo ontstond ruimte voor brede, panoramische tekeningen. Een formaat bepalen doe je niet zomaar, het is wikken en wegen tot het juist voelt. Hoe begin je aan een boek - De covers van Nooit is voor altijd en Het Weerjongetje

Over het ontstaan van de boekcover

Waar precies het illustreren stopt en het vormgeven begint is me een raadsel, maar het geflirt tussen beide metiers boeit me.

Hoe lang ik soms ook twijfel over compositie, scene en kleur van sommige illustraties, de cover van een boek staat me steevast meteen voor de ogen. Dat was zo bij Nooit is voor altijd, Het Weerjongetje en nu ook bij Schim, het boek dat ik hier verder als voorbeeld gebruik. In het boek is Schim een bijna ongrijpbaar personage met een donker kantje. Hij is dan ook een schaduw. Nog voor ik het manuscript uit had wist ik dat de cover eenvoud zou uitstralen en de schaduw deel moest uitmaken van de typografie. De allereerste coverontwerpen:

De typografie in het boek

De cover van Schim vroeg om een ambachtelijke aanpak. In plaats van een lettertype uit te zoeken wou ik de letters liever zelf tekenen.

Wat begon met voorzichtige vegen in ecoline eindigde na een reeks omzwervingen in trefzekere potlood- en houtskoollijnen. In de aarzelende penseelstreken van onderstaande eerste ontwerpen voel je dat ik hier echt nog op zoek was naar de juiste toon. Deze fase van het proces is verwarrend en moeilijk: je weet dat dit niet is wat je hoofd bedoelde, maar voorlopig is het wel het enige wat uit je vingertoppen vloeit. De eerste typografische experimenten, de latere houtskoollijnen en de covers die tussenin ontstonden:

De definitieve cover

Net wanneer je denkt dat je niet in staat bent om hetgeen te maken dat je voor ogen zag is ze er plots: de definitieve cover. Dat weet je omdat je hoofd en buik er vrede mee nemen.

Coverontwerp Schim

Het gevoel dat er wat ontbreekt is weg en zonder er echt bij na te denken heb je ook de toon voor de rest van het boek gezet. De weg ligt open, een heerlijk gevoel. Hoe begin je aan een boek? Bij het begin, zo blijkt.

Lees ook: Hoe maak je een kinderboek? Schim verscheen in het voorjaar van 2015 bij uitgeverij Davidsfonds/Infodok.

door

Kristof Devos (1981) maakt boeken voor kinderen van alle leeftijden over thema’s zoals troost, vriendschap en opkomen voor jezelf. Zijn werk wordt vaak omschreven als ingetogen of eigenzinnig. Vandaag vind je de boeken van Kristof in zes landen, waaronder China en de VS. Zijn illustraties werden tentoongesteld op verschillende internationale expo’s zoals het Nami Concours in Zuid-Korea en Maleisië. Het werk van Kristof werd meermaals bekroond. Zijn boek ‘Schim’ kreeg een White Raven Award van de Internationale Jugendbibliothek in München en recent ontving hij een Award of Excellence in de prestigieuze Commarts Competition.